De drie publicaties:
Banken blijven belangrijk, maar niet-bancaire financiers winnen terrein, vooral bij kleinere kredieten. Tegelijkertijd daalt de financieringsbehoefte, terwijl de slagingskans bij daadwerkelijke aanvragen hoog is.
Met de eerste brede uitvraag heeft De Nederlandsche Bank bancaire én niet-bancaire mkb-financiering in één overzicht samengebracht. Een werkgroep met onder meer het ministerie van Economische Zaken, de NVB en Stichting MKB Financiering ontwikkelde hiervoor een uniforme methodologie.
Omvang van de markt
Ultimo 2024 stond er in totaal € 122 miljard aan mkb-financiering uit:
Banken zijn daarmee nog steeds veruit de grootste financier van het mkb. Dat geldt zowel voor uitstaande financiering als voor nieuw verstrekte kredieten.
Kleine kredieten: verschuivende verhoudingen
Het beeld verandert wanneer wordt ingezoomd op kleinere obligoklassen:
Niet-bancaire financiers spelen dus een relatief grote rol bij kleinere bedragen, terwijl banken dominant blijven bij financieringen boven € 250.000 en vooral boven € 1 miljoen.
Contracten versus volumes
De uitvraag laat een duidelijke tweedeling zien:
De gemiddelde contractgrootte bedraagt circa € 177.000, maar voor eenmanszaken ligt die aanzienlijk lager dan voor overige mkb-bedrijven.
Financieringsvormen
Van de totale € 122 miljard bestaat:
Leasing vormt het grootste deel van de niet-bancaire financiering. Crowdfunding en fintechplatforms groeien relatief snel, vooral bij kleinere kredietbedragen.
De Financieringsmonitor 2025 richt zich op de vraagzijde: hoe zoeken ondernemers naar financiering en wat is de uitkomst?
Dalende financieringsbehoefte
In 2025 had circa 15% van de mkb-bedrijven behoefte aan externe financiering. In 2019 was dat nog 20%. De behoefte daalt dus structureel.
Hoog slagingspercentage
Van de bedrijven die daadwerkelijk een aanvraag indienden, kreeg 93% het gevraagde bedrag geheel of gedeeltelijk toegekend.
Van de bedrijven die vervolgstappen zetten in hun zoektocht, slaagde 55% erin financiering aan te trekken (tegenover 51% in 2019).
Dit suggereert dat de grootste drempel niet bij de beoordeling door financiers ligt, maar eerder in de stap naar het daadwerkelijk indienen van een aanvraag.
Veranderend oriëntatiegedrag
Ondernemers beginnen minder vaak direct bij een bank. Waar vijf jaar geleden nog ongeveer 80% bij een bank startte, is dat inmiddels gedaald tot circa de helft. Onafhankelijke adviseurs en alternatieve aanbieders spelen een grotere rol in het oriëntatieproces.
Een opvallende bevinding is dat vrouwelijke ondernemers minder vaak een aanvraag indienen dan mannelijke ondernemers (47% versus 59%), terwijl er geen aanwijzing is dat zij vaker worden afgewezen. De drempel lijkt dus eerder psychologisch of procedureel dan inhoudelijk.
Het Jaarbericht Doorbraken voor het mkb: van analyse en advies naar actie plaatst financiering in een bredere economische context.
Het mkb:
Tegelijkertijd constateert het comité dat de arbeidsproductiviteitsgroei in het mkb al jaren afvlakt. Het potentiële productiviteitsverschil tussen koplopers en het brede ‘peloton’ wordt geschat op € 65 miljard.
Ongeveer een derde van de kleine ondernemingen is beperkt toekomstbestendig en scoort laag op:
Financiering wordt in dit perspectief gezien als randvoorwaarde voor investeringen in digitalisering, verduurzaming en procesverbetering – niet als doel op zich.
De drie rapporten vullen elkaar aan:
Samen schetsen zij een consistent beeld:
De grootste winst ligt niet bij de koplopers, maar bij het brede mkb dat begeleiding en investeringsruimte nodig heeft om productiever en toekomstbestendiger te worden.
De DNB-uitvraag wordt in 2026 herhaald. Daarmee ontstaat een basis voor structurele monitoring van zowel bancaire als niet-bancaire mkb-financiering. Verdere verfijning – bijvoorbeeld rond kostenstructuren, renteklassen en vraag-aanbodverschillen – kan het inzicht verder vergroten.
Het mkb-financieringslandschap is daarmee niet kleiner geworden, maar complexer en diverser. De cijfers laten zien dat het speelveld is verbreed – en dat de dynamiek zich naar verwachting zal voortzetten.
Bron: Accountant.nl
Foto: Shutterstock
